Nie trzeba gasić latarni, żeby oszczędzać. Burmistrz Kolonowskiego ma inne sposoby na generowanie oszczędności

Burmistrz Kolonowskiego Norbert Koston chciałby, aby zarządzana przez niego gmina stała się samowystarczalna pod względem produkcji energii, a co za tym idzie generowała oszczędności w budżecie, które zamiast na rachunki za prąd, można przeznaczyć na inne inwestycje. Czy to realne? Zapytaliśmy o jego wizję.

• Gdybyśmy dysponowali większym budżetem, być może nie musielibyśmy tak intensywnie szukać oszczędności - mówi Norbert Koston. - Każda dodatkowa kwota, nawet sto czy dwieście tysięcy złotych, robi różnicę w naszym budżecie.

Oszczędzanie nie oznacza jednak rezygnacji z oświetlenia ulicznego po 23:00.

• Pomimo wprowadzonych działań mających na celu zmniejszenie zużycia energii, koszty wzrosły dwukrotnie. Dla przykładu: w 2020 roku gmina płaciła za energię 472 664,30 zł, a w 2023 roku było to już 934 916,38 zł. To ogromny wzrost. Gdybyśmy nie podejmowali działań oszczędnościowych, rachunki mogłyby sięgnąć nawet 1,5 mln zł - wylicza.

Modernizacja oświetlenia i termomodernizacja

• To był nasz pierwszy krok - przyznaje burmistrz. - W 2020 roku podpisaliśmy umowę z Tauron Dystrybucja Serwis na świadczenie usług oświetleniowych wyższej jakości. W ramach tej umowy wymieniono 751 punktów świetlnych. Umowa obowiązuje do 30 kwietnia 2028 r., a wymiana lamp pozwoliła na ograniczenie zużycia energii o 40%-50%. Zainstalowaliśmy również 48 nowoczesnych lamp LED w hali sportowej, co nie tylko zmniejszyło zapotrzebowanie na energię do 40% wcześniejszego poziomu, ale także zwiększyło natężenie światła dwukrotnie. W ubiegłym roku przeprowadziliśmy modernizację oświetlenia w Publicznej Szkole Podstawowej Staniszcze Małe-Spórok za 21 044,07 zł. LED-owe oświetlenie zużywa o połowę mniej energii i jednocześnie daje lepsze światło. W tym roku w ramach przebudowy Publicznej Szkoły Podstawowej Staniszcze Wielkie - Kolonowskie 3 im. Jana Pawła II również planujemy wymienić 70 punktów świetlnych na LED. Dzięki nowym rozwiązaniom zamiast całkowicie wyłączać oświetlenie o 23:00, możemy jedynie zmniejszać jego moc, co dla ludzkiego oka pozostaje niezauważalne, ale znacząco redukuje zużycie energii - dodaje.

E-liczniki - pełna kontrola zużycia energii

Nowoczesne liczniki dają możliwość ścisłego monitorowania zużycia energii zarówno w skali miesięcznej, jak i dziennej. Aplikacja umożliwia porównywanie poboru prądu w różnych okresach.

• Obecnie mamy 64 e-liczniki. Dzięki współpracy z Tauron Dystrybucja S.A. możemy na bieżąco analizować zużycie energii. W jednej z analiz zauważyliśmy znaczne zużycie w jednym miejscu. Okazało się, że w hali sportowej w Kolonowskiem grzałka podgrzewająca wodę działała non-stop, zamiast włączać się tylko w razie potrzeby. Po jej wyłączeniu roczne oszczędności wyniosły 20 MWh, co przełożyło się na około 20 tys. zł, które mogliśmy przeznaczyć na inne cele - podkreśla Koston.

Biały certyfikat - efektywność energetyczna

Białe certyfikaty potwierdzają wprowadzenie oszczędności energetycznych i mogą być sprzedawane na Towarowej Giełdzie Energii. Aby je uzyskać, konieczne jest przeprowadzenie audytu przed wdrożeniem inwestycji.

• Zobowiązano gminy do 10% ograniczenia zużycia energii elektrycznej, a my osiągamy około 33%. Pierwsze certyfikaty sprzedaliśmy w 2021 roku w ramach przedsięwzięcia „Modernizacja oświetlenia ulicznego”, uzyskując 10,2 toe oszczędności CO2 rocznie. Przyniosło to niemal 19 tys. zł przychodu netto. Kolejne działania pozwoliły na sprzedaż certyfikatów związanych z termomodernizacją i montażem rekuperacji w kompleksie szkolnym w Kolonowskiem, co przyniosło ponad 57 tys. zł. Obecnie mamy złożony wniosek na kolejne certyfikaty, ale najpierw musimy zakończyć inwestycję polegającą na wymianie ulicznego oświetlenia na LED - tłumaczy burmistrz.

Spółdzielnia energetyczna - większa niezależność

Według włodarza najlepszym sposobem na większą niezależność energetyczną oraz obniżenie kosztów jest dołączenie do spółdzielni energetycznej.

• Wzorujemy się na gminie Lądek-Zdrój, której doświadczenia wskazują, że spółdzielnia daje duże możliwości. Korzystamy z ich wiedzy - mówi Koston.

Spółdzielnia pozwala na korzystanie z preferencyjnego systemu bilansowania energii. Oznacza to, że za każdą 1 MWh wprowadzonej do sieci, członkowie mogą odebrać 0,6 MWh bez dodatkowych kosztów dystrybucyjnych.

Aby powstała spółdzielnia, potrzebne są trzy podmioty. U nas będzie to gmina, Biblioteka i Centrum Kultury oraz Kanalizacja Gminy Kolonowskie. Dzięki temu możemy lepiej zarządzać energią. Eksperci oszacowali, że uczestnictwo w spółdzielni pozwoli nam zmniejszyć opłaty dystrybucyjne o 70%-80%. Spółdzielnia daje też dostęp do różnych źródeł dofinansowania, jak „Energia dla Wsi”, „Agroenergia” czy Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko. Planujemy także budowę instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii do 1 MW, co pozwoli na oszczędności rzędu 500 000-700 000 zł rocznie - przewiduje burmistrz.

Działania podejmowane w gminie Kolonowskie od kilku lat systematycznie zwiększają oszczędności energii. Choć wymagają inwestycji, szybko się zwracają i przynoszą realne korzyści finansowe.