300 zł za godzinę ochrony. Policzyliśmy program ogrzewalni w Strzelcach Opolskich

Rada Miejska w Strzelcach Opolskich przyjęła program świetlicy i sezonowej ogrzewalni dla osób w kryzysie bezdomności. Program ma kosztować 939 tys. zł w latach 2026-2030. Według Ośrodka Pomocy Społecznej nocny dyżur w ogrzewalni w Strzelcach ma pełnić zewnętrzna firma ochroniarska, która według telefonicznych zapytań bierze 300 zł za godzinę. Policzyliśmy to z uchwałą w ręku: przy takiej stawce sama ochrona jednego sezonu kosztowałaby ok. 764 tys. zł, czyli ponad 80 proc. budżetu całego pięcioletniego programu.

Uchwałę przyjęto na sesji 24 września. Oparliśmy się na jej treści opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej, na nagraniu sesji, sprawozdaniu gminy i przepisach o standardach ogrzewalni. Fragment sesji z napisami i listę dokumentów znajdziecie na końcu tekstu.

Co przyjęła rada

Uchwała nr XXXII/273/2026 wprowadza Gminny Program Osłonowy „Świetlica dla osób w kryzysie bezdomności z funkcją sezonowej Ogrzewalni”. Realizuje go Ośrodek Pomocy Społecznej w budynku przy ul. Marka Prawego 30b. Program obowiązuje od 1 października 2026 r. do końca 2030 r.

Ten sam lokal ma działać w dwóch rolach:

• świetlica od 9:00 do 13:00: ciepły posiłek (zupa), możliwość przygotowania śniadania, prysznic, pralko-suszarka, czysta odzież, porady socjalne i pomoc w sprawach urzędowych. Jedna osoba może zostać do 4 godzin,
• ogrzewalnia od 18:00 do 8:00, w sezonie od 1 października do 31 marca.

Pomoc jest niskoprogowa, czyli bez wywiadu środowiskowego i bez decyzji administracyjnej. Jako kadrę program wymienia pracownika socjalnego i opiekuna ds. osób bezdomnych. O firmie ochroniarskiej w dokumencie nie ma ani słowa. Mówiono o niej na komisji i na sesji.

Ile ma kosztować

Program zawiera orientacyjny budżet na każdy rok:

Pieniądze mają pochodzić z budżetu gminy. Program wymienia też możliwe źródła zewnętrzne: programy Ministerstwa Rodziny, regionalny ośrodek polityki społecznej i fundusze europejskie.

Skąd 300 zł za godzinę

O stawce radni usłyszeli na komisji. Na sesji wrócił do niej radny Mieczysław Wojtaszek, przewodniczący Komisji Gospodarki i Rozwoju. Przypomniał, że średnia stawka godzinowa lekarza w szpitalu to ok. 250 zł, i zapytał wprost:

Dyrektor OPS odpowiedziała, że kosztów nie da się dziś określić dokładnie, bo ani w gminie, ani w gminach sąsiednich nie działa podobne miejsce. Koszty bieżące policzono proporcjonalnie do powierzchni, na podstawie kosztów ośrodka i dotychczasowego streetworkingu. Firmy ochroniarskie OPS pytał tylko telefonicznie, bo bez przyjętego programu nie mógł oficjalnie ogłosić naboru:

Dyrektor zaznaczyła, że kwoty są orientacyjne i mogą się zmienić „w górę lub w dół”. Kilka minut później broniła jednak samego pomysłu, żeby ochronę zlecić firmie:

Dodała, że Nysa, która prowadzi schronisko z ogrzewalnią, po ogłoszeniu naboru płaci dużo mniej, i że liczy na to samo w Strzelcach: „te 300 zł to jest przerażające, ale w ostateczności będzie to dużo, dużo niższy koszt”.

Policzyliśmy, czy to się spina

Ogrzewalnia ma być czynna 14 godzin na dobę (18:00-8:00), a sezon od 1 października do 31 marca to 182 noce. Od października 2026 do grudnia 2030 program obejmuje 821 takich nocy. Liczymy jednego pracownika ochrony na dyżurze.

* Średnia stawka brutto za godzinę ochrony mienia przez jednego pracownika bez broni w Opolu i okolicach, według cennika serwisu KB.pl z kwietnia 2026 r. (szacunek na podstawie ofert w internecie, netto 43,10 zł).

Co z tego wynika:

• Przy 300 zł/h sama ochrona w 2026 roku kosztowałaby 386 tys. zł, a cały budżet programu na ten rok to 81 tys. zł. Wystarczyłby na 19 nocy.
• Jeden pełny sezon po 300 zł/h to 764 tys. zł. To ponad 80 proc. budżetu całego pięcioletniego programu i prawie 4 razy więcej, niż program przewiduje na cały 2027 rok.
• Za cały okres programu ochrona po 300 zł/h kosztowałaby ok. 3,45 mln zł, czyli 3,7 raza więcej, niż wynosi jego budżet.
• Jeśli ochrona ma być opłacana z kosztów bieżących, to nawet przy stawce rynkowej zajęłaby prawie całą ich kwotę na 2026 rok (60 tys. zł) i ok. 80 proc. kosztów bieżących na 2027 rok.

Dwie liczby podane radnym, 300 zł za godzinę ochrony i 939 tys. zł na pięć lat, nie mogą być prawdziwe jednocześnie. Albo ochrona będzie dużo tańsza, albo program będzie kosztował dużo więcej, niż zapisano w uchwale.

Czy firma jest tańsza niż własni pracownicy?

Dyrektor OPS mówiła, że firma i tak wyjdzie dużo taniej niż zatrudnienie ludzi na nocne dyżury. Sprawdziliśmy to na sezonie z programu: 182 noce po 14 godzin, razem 2548 godzin.

• Własni opiekunowie: przy płacy minimalnej z 2026 roku (4806 zł brutto miesięcznie albo 31,40 zł za godzinę na zleceniu), z dodatkiem za pracę w nocy, składkami pracodawcy i zapasem na urlopy i zwolnienia to ok. 100-130 tys. zł za sezon, czyli ok. 550-700 zł za noc.
• Firma po 300 zł/h: 764 tys. zł za sezon, 4200 zł za noc, czyli ok. 6-7 razy drożej.
• Firma po stawce rynkowej (ok. 46,50 zł/h): ok. 118 tys. zł za sezon, czyli mniej więcej tyle samo, co własni ludzie.

Sam pomysł, żeby nocny dyżur zlecić firmie, nie musi być zły. Firma bierze na siebie zastępstwa, urlopy i zwolnienia, a gmina nie musi zatrudniać ludzi do pracy, która trwa pół roku. Ale przy stawce 300 zł/h teza, że to „dużo tańsze niż zatrudnienie pracowników”, się nie broni. Firma wyszłaby taniej od własnych ludzi dopiero przy stawce poniżej ok. 40-50 zł za godzinę.

Wyliczenia są nasze i szacunkowe. Dyrektor mówiła o pracy „12 miesięcy w roku”, ale program przewiduje ogrzewalnię tylko od października do marca. Uchwała przyjmuje program z budżetem orientacyjnym, a nie stawkę 300 zł/h.

Godziny w programie a przepisy

Radny Tadeusz Goc zwrócił uwagę, że ogrzewalnia nie działa „od godziny do godziny”, tylko według potrzeb. Przypomniał, że dzień wcześniej na komisji zapytał dyrektor, jak sobie wyobraża wypędzanie ludzi z ogrzewalni o 6 rano w mróz, a ona odpowiedziała, że to niemożliwe. Wytknął też rozbieżność: w sprawozdaniu burmistrza i na komisji podawano godziny 18:00-6:00, a w dokumentach 18:00-8:00. Dyrektor przyznała, że pomyliła się, przygotowując informację do sprawozdania burmistrza, i przeprosiła. Obowiązuje 18:00-8:00.

Sprawdziliśmy, co mówią przepisy. Minimalne standardy ogrzewalni określa rozporządzenie ministra rodziny z 2018 roku, zmienione w lipcu 2025 roku (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 1032). Według niego ogrzewalnia:

• działa od 1 października do 30 kwietnia, przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 16:00 do 8:00,
• powinna być czynna całą dobę, gdy w ciągu dnia (między 8:00 a 19:00) temperatura spada poniżej 0°C, i w sytuacjach kryzysowych,
• musi zapewnić co najmniej jednego opiekuna na 50 osób. Ustawa o pomocy społecznej (art. 48a ust. 4a) wymaga od takiej osoby szkolenia z pierwszej pomocy i co najmniej średniego wykształcenia albo wykształcenia zawodowego z rocznym doświadczeniem w pracy z osobami bezdomnymi.

Program przyjęty przez radę zapisuje krótszy sezon (do 31 marca) i późniejsze otwarcie (od 18:00). Nie wiemy, czy zmieni to regulamin ogrzewalni, który ma wydać dyrektor OPS. Pytamy o to OPS. Jeśli ogrzewalnia ma działać tak, jak wymaga rozporządzenie, ochrona po 300 zł/h kosztowałaby jeszcze więcej: ok. 1 mln zł za sezon (212 nocy po 16 godzin), nie licząc mroźnych dni, gdy ogrzewalnia ma być otwarta całą dobę.

Ile kosztowało to wcześniej

Według radnego Wojtaszka przez ok. 15 lat punkt dla osób bezdomnych „Przytulisko” prowadziło Stowarzyszenie Pomocy Wzajemnej „Barka”, a OPS je dofinansowywał. Ze sprawozdania gminy za 2025 rok wynika, że stowarzyszenie dostało w konkursie ofert 63 700 zł dotacji na zadanie „Zmiana na lepsze”. Obejmowało ono m.in. pomoc doraźną w Przytulisku, streetworking, pracę socjalną i tymczasowe schronienie w domach Barki. Radny mówił na sesji o ok. 61 tys. zł kosztów OPS w ubiegłym roku, razem ze streetworkerem.

Od 1 kwietnia 2026 roku budynek jest w trwałym zarządzie OPS. Radny Wojtaszek mówił, że gmina nie usiadła ze stowarzyszeniem do rozmów, a organizacja pozarządowa zrobiłaby to taniej, bo nie działa dla zysku. Przypomniał, że gminie brakuje pieniędzy nawet na wiatę przystankową.

Nowy program to 195-235 tys. zł rocznie od 2027 roku, trzy do prawie czterech razy więcej niż dotacja dla Barki. Trzeba jednak uczciwie dodać, że to nie jest to samo zadanie. Według OPS ogrzewalnia to w gminie nowa usługa, której wcześniej nie było.

Radny Piotr Koloch pytał, dlaczego gmina bierze całe zadanie na siebie i nie zleci jego części organizacji pozarządowej, tak jak zrobiła z klubem abstynenta. Organizacje mogą też zdobywać na to dodatkowe dotacje. Dyrektor odpowiedziała, że to nowe zadanie i „przyszłość pokaże”, a OPS chce w przyszłości zostać Centrum Usług Społecznych i skupiać u siebie wszystkie usługi społeczne.

Co przemawia za programem

• Potrzeba jest realna. Program podaje wyniki ogólnopolskiego badania z nocy 3/4 marca 2026 r.: w gminie były 123 osoby w kryzysie bezdomności, w większości mężczyźni po sześćdziesiątce. 62 osoby przebywały w schronisku, 46 w zakładzie karnym, a 11 w pustostanach, altanach działkowych i miejscach niemieszkalnych.
• Nawet krytycy programu mówili, że świetlica i ogrzewalnia są potrzebne. Nikt nie głosował przeciw. Radny Wojtaszek przypomniał, że część osób bezdomnych przesiaduje dziś za jednym ze sklepów w mieście.
• Według dyrektor OPS w gminie i w gminach sąsiednich nie ma podobnego miejsca, a po zamknięciu izby wytrzeźwień w Opolu był problem, gdzie kierować takie osoby.
• Program przypomina, że zimą ryzyko zgonów z wychłodzenia rośnie kilkukrotnie. Dlatego świetlicę połączono z ogrzewalnią w jednym budynku.
• Budżet jest orientacyjny, a OPS zapowiada nabór firm ochroniarskich. Dyrektor liczy, że cena będzie dużo niższa niż 300 zł/h.
• Na pytanie o Bank Żywności dyrektor odpowiedziała, że OPS co roku korzysta z jego wsparcia.

Jak głosowali radni

Uchwała przyjęta: 13 za, 0 przeciw, 6 wstrzymujących się, 2 nieobecnych.

Wcześniej projekt opiniowały komisje rady. W Komisji Spraw Społecznych i Porządku Publicznego było 4 za i 2 wstrzymujące się, a w Komisji Gospodarki i Rozwoju 2 za i 3 wstrzymujące się.

• Za: Roman Gawlik, Artur Glinka, Daniel Gordzielik, Tadeusz Koteluk, Arnold Kozioł, Katarzyna Kozłowska, Bogdan Małycha, Ewa Martuszewska, Anita Ochwat, Jan Ploch, Andrzej Porębny, Jadwiga Wdowik, Marek Zarębski
• Wstrzymali się: Tadeusz Goc, Piotr Koloch, Pelagia Ochwat, Piotr Pospiszyl, Henryk Skowronek, Mieczysław Wojtaszek
• Nieobecni: Irena Kaczmarek, Henryk Rudner

Obejrzyj fragment sesji z napisami

Co jest w filmie:

• 00:00 Dyrektor OPS przedstawia projekt uchwały
• 00:57 Opinie komisji rady
• 01:24 Radny Wojtaszek: 61 tys. zł wcześniej, 939 tys. zł teraz
• 02:55 „Firma ochroniarska bierze 300 zł za godzinę”
• 06:02 Pytanie: skąd wiecie, że to będzie 300 zł za godzinę?
• 06:19 Odpowiedź OPS: koszty orientacyjne
• 07:06 „To były tylko zapytania nasze telefoniczne”
• 07:45 Radny Koloch: dlaczego nie zlecić tego organizacji?
• 09:53 „Dużo tańszy niż zatrudnienie pracowników”
• 10:37 „Te 300 zł to jest przerażające”
• 11:15 Radny Goc: ogrzewalnia do 6:00 czy do 8:00?
• 13:22 Głosowanie i wynik

Nagranie: Rada Miejska w Strzelcach Opolskich, transmisja eSesja.tv. Napisy powstały z automatycznej transkrypcji i zostały sprawdzone.

Czego nie wiemy

Program obowiązuje od 1 października. Nie wiemy, czy ogrzewalnia już działa, czy OPS ogłosił nabór na ochronę i za ile podpisze umowę. Wysyłamy do Ośrodka Pomocy Społecznej pytania:

• jakie stawki podały firmy w zapytaniach telefonicznych i czego dotyczyły (liczba osób, godziny, zakres),
• ile z budżetu na 2026 i 2027 rok przeznaczono na nocną ochronę,
• czy i kiedy ogłoszono nabór na ochronę ogrzewalni i z jakim wynikiem,
• czy regulamin ogrzewalni uwzględni godziny i sezon z rozporządzenia,
• kto w nocy będzie opiekunem wymaganym przez przepisy,
• czy ogrzewalnia jest już wpisana do rejestru wojewody.

Opiszemy, co odpowie OPS.

Byliście tam?

Widzieliście, czy świetlica i ogrzewalnia przy Marka Prawego już działają? Korzystacie albo pomagacie tam jako wolontariusze? Napiszcie w komentarzu albo anonimowo przez formularz poniżej.

Opisujemy dokumenty publiczne i nagranie sesji. Jeśli urząd lub inne osoby chcą zabrać głos, opublikujemy ich stanowisko.

Dokumenty, na których się opieramy

• Uchwała nr XXXII/273/2026 z programem i budżetem (BIP, 24.09.2026)
• Treść uchwały i programu (PDF)
• Nagranie XXXII sesji Rady Miejskiej (eSesja.tv, fragment 2:08:00-2:21:59)
• Sprawozdanie z programu współpracy z organizacjami pozarządowymi za 2025 r., dotacja dla Barki (PDF, BIP)
• Rozporządzenie w sprawie minimalnych standardów ogrzewalni, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 1032 (PDF)
• Ustawa o pomocy społecznej, art. 48a, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 639 (PDF)
• Cennik firm ochroniarskich w Opolu 2026 (KB.pl)